
Jose Ramón Lasa, Lasa Dynamicsen sortzaileari egindako elkarrizketa
Nola sortu zen Lasa Dynamics? Zein izan zen enpresa sortzera eraman zintuzten abiapuntua?
Lasa Dynamics duela hamarkada bat baino gehiago buruan bueltaka neraman ideia batetik sortu zen, simulazio-industrian hasi nintzenetik. Denborarekin esperientzia pilatzen joan nintzen, eta azken erabiltzaile gisa nik zer nahiko nukeenaren inguruko ikuspegi oso zehatza garatu nuen. Prestakuntzaren eskari gero eta handiagoa duen egungo merkatua erabakigarria izan zen proiektua abian jartzeko erabakian. Bidea luzea izan da, baina gailu konplexu hauek diseinatu eta eraikitzeko dugun grinak bultzatu gaitu azken urratsa ematera. Gainera, nire bazkide Ignacio Soriano-k simulazio-softwarean esperientzia handia du ingurune zorrotzetan, eta konbinazio horrek aukera eman digu maila honetako proiektu bati oinarri sendoarekin heltzeko, bai ikuspegi teknikotik bai araudia betetzearen aldetik.
Zein da lantzen duzuen teknologia nagusia eta zerk bereizten zaituzte haren aplikazioan?
Gure teknologia hegaldi-entrenamenduko sistema oso baten integrazioan oinarritzen da: hardwarea, softwarea, kontrol-sistemak eta kabinako esperientzia, ikuspegi oso argi batekin: hasieratik diseinatzea ziurtapenean, eragiketan eta mantentze errealetan pentsatuz. Bereizgarria da ez garela “pieza baten hornitzaile hutsak”: bazkide integral gisa lan egiten dugu, hasierako diseinutik martxan jartzeraino. Produktuaren filosofia oso argia dugu: arkitektura garbia, eskalagarria eta bezeroa baldintzatzen ez duena. Guretzat garrantzitsua da bezeroak gure diseinuaren alderdiak eta horiek egunerokoan dakartzaten onurak ulertzea; azken finean, erosten duena benetan berea dela sentitzea.
Nola osatuta dago gaur egun taldea eta zein profil dira funtsezkoak hazkunderako?
Gaur egun talde txikia gara, oso teknikoa eta diziplina anitzekoa. Lau pertsona inguru gara egunerokoan, eta behar zehatzen arabera kolaboratzaileak ditugu. Hazteko giltzarri diren profilak hauek dira: sistemen ingeniaritza eta integrazioa, simulazio-softwarea, elektronika/mekatronika, eta ziurtapenarekin eta eragiketa arautuekin lotutako guztia. Hau da, ez da nahikoa “ondo funtzionatzea”: auditagarria, mantengarria eta ziurtagarria izan behar du. Jakina, komunikazioa eta marketina ere funtsezkoak dira.
Zuen lehen hegaldi-simuladorea ziurtatu berri duzue, teknologia propioa eta hirugarrenena integratuz, zorionak! Nola bizi duzue mugarri berri hau?
Poz handiz eta erantzukizunez. Sektore honetan, ziurtatzea azken balidazioa da: ez duzula jostailu garesti bat saltzen frogatzen du. Gainera, bezero batek zugan konfiantza jartzen duela, bere operazioan integratzen duela eta agintaritza batek ofizialki aitortzen duela esan nahi du. Eragile berri batentzat, lehen ziurtapen hori produktuaren, ingeniaritza-prozesuaren eta eskakizun arautzaileak betetzeko gaitasunaren balidazio izugarria da. Hemendik aurrera, mugarriak sinesgarritasuna ematen dizu, baina maila ere igotzen du: orain frogatu behar dugu teknologia propioarekin edozein hegazkin simulatzen dugula, eskalatzeko gai garela eta jasangarria dela.
Zein dira hurrengo hilabeteetarako ezarri dituzuen helburuak? Eta nola irudikatzen duzue Lasa Dynamics bost urte barru?
Epe laburrean, arreta gure lehen simuladorearen software/hardware integrazioa eta ziurtapena osatzean dago, teknologia guztiz propioarekin fabrikatua, eta prestakuntza-zentroekin akordioak sendotzen jarraitzean. Aldi berean, martxan dauden proiektuak bultzatzen jarraitzea, hala nola ziurtapenaren azken fasean dagoen beste Boeing 737 simuladorea. Bost urte barru, Lasa Dynamics prestakuntza-erakundeentzako bazkide fidagarri eta erreferente gisa irudikatzen dut, hainbat gailu hedatuta, bai hegazkinenak bai helikopteroenak.
Zein izan da sortzaile gisa izan duzuen erronkarik handiena?
Zailena da prozesu oso luzeak eta konplexuak dituen proiektua dela, eta merkatu arautu batean dagoela: ingeniaritza asko, dokumentazio asko eta emaitzak ikusi aurretik ziklo luzeak behar dira. Fokua, diru-kutxa eta motibazioa mantentzea, iragazki tekniko eta arautzaile oso zorrotzak gainditu behar dituen zerbait eraikitzen ari zaren bitartean, erronka izugarria da. Eta gero badago lehen bezeroaren konfiantza irabaztea: simulazioan, sinesgarritasuna egitateekin eraikitzen da, eta ziurtagiririk gabe zugan konfiantza jartzea lortzea oso zaila da.
Esaldi batean, nola definituko zenukete Lasa Dynamicsen funtsa?
Ziurtagarria, fidagarria eta modu arinean mantendu daitekeen ingeniaritza propioarekin eraikitako hegaldi-simulazioa.
Hasi berriak direnei aholku bat emango bazenie, zein izango litzateke?
Harreman komertzial hutsetik harago doazen kolaboratzaile eta hornitzaileekin harremanak bilatzea. Proiektu konplexuek “lagunak” behar dituzte, interes bakarra ordainsari ekonomikoa ez dutenak, baizik eta arrakastan lagundu nahi dutenak. Pertsonoi laguntzea gustatzen zaigu, eta laguntza ematen eta eskatzen jakitea garrantzitsua da. Gainera, proiektu arautuetan, gure aholkua da: hasieratik diseinatu betetzean pentsatuz, gero berriro egitea izugarri garestia delako.
PARTEKATU






